五行大义

Ngũ Hành Đại Nghĩa

太清 萧吉 隋(5卷;中国一度失传,清嘉庆自日本回流) 4 tầng phân tích
夫五行者,蓋造化之根源,人倫之資始,萬品稟其變易,百靈因其感通。

📋 Tóm tắt 提要

Tác phẩm hệ thống hóa lý thuyết âm dương ngũ hành từ Tiên Tần đến Tùy: thích danh, chi can, sinh khắc, đức hình, luật lữ, tình tính, chư thần, cầm trùng… Trích dẫn nhiều sấm vĩ và cổ thư đã mất. Là chìa khóa phương thuật để hiểu lịch pháp, chọn ngày, y thuật và thuật số trung cổ.

Ứng dụng: Nền tảng ngũ hành cho chọn ngày, y thuật, phong thủy; tra dị văn sấm vĩ đã thất lạc

📖 Phân tích sâu 深度分析

Tùy Tiêu Cát soạn, bộ tổng luận ngũ hành hệ thống nhất trước Tống. Kết cấu: biền thể–tương sinh tương khắc–vương tướng hưu tù–nạp âm–hợp xung–thập can thập nhị chi–tinh thần–táng pháp… Tổng hợp «Hồng phạm», âm dương gia, y–lịch–binh–trạch. Thuật ngữ cốt lõi: sinh số–thành số, vượng tướng tử tù, tỷ hòa, chế hóa, nạp âm, hành thần. Là “khung xương” lý luận cho mọi thuật số sau này (kể cả Bát Tự–phong thủy–y).

夫五行者,盖造化之根源,人伦之资始。|于天为五星,于地为五方,于人为五脏。|生数,成数,相得而各有合。

⚡ Ứng dụng: Kinh điển bắt buộc khi học ngũ hành ứng dụng; tra cứu quan hệ can chi–vượng suy–chế hóa trước mọi suy luận mệnh lý.

🔗 Liên quan: 月令;白虎通;滴天髓

🎯 Lý luận 邏輯鏈

Xiao Ji’s treatise proves that Five-Phase theory is a complete inferential system: numbers, stems, branches, tones, organs, and politics can be deduced from phase relations if definitions and generative/control orders are held consistent. The argument is systematic correlative rationality.

🔗 Chuỗi lý luận

1) Phases are defined by functional relations (生克). 2) Domains (time, body, ethics, state) are mapped onto those relations. 3) Mapping allows transfer of inference across domains. 4) Consistency checks prevent arbitrary symbolism. 5) Conclusion: Five-Phase is a logic engine for diagnosis and timing, not a pile of images.

⚡ Thực hành BaZi

1) Ground every BaZi judgment in explicit 生克制化 before story-telling. 2) Use classical correspondences (seasons, organs, directions) as constrained dictionaries. 3) When two techniques conflict, return to phase algebra as court of appeal. 4) Cultivate through seasonal regimen matching personal phase imbalances. 5) Drill transformation chains (e.g., 泄-耗-克) as decision trees for remedies.

⚖ So sánh

Unlike narrative 志怪 proofs, 五行大义 is axiomatic and encyclopedic. It differs from 淮南’s literary cosmology by being more scholastic and table-driven; it is the technical spine that later BaZi arithmetic assumes.

🇻🇳 Bản dịch Việt 越譯

《Ngũ Hành Đại Nghĩa》của Tiêu Cát đời Tùy. Lời mở: “Ngũ hành là gốc tạo hóa, đầu mối nhân luân. Muôn vật nhờ biến đổi của nó, trăm linh nhờ cảm thông. Gốc ở âm dương, tỏa thành tinh tượng, chu khắp trời đất, trải đến u minh. Tý Ngọ Mão Dậu làm kinh vĩ, tám gió sáu luật làm cương kỷ. Trời có năm độ, đất có năm tài, người có năm thường. Được thì thịnh, mất thì diệt.” Ý chính: ngũ hành sinh khắc vận hành không nghỉ; học đạo này để trị tâm, giữ đức, giúp chính sự, yên muôn dân.
Nguồn tham chiếu học thuật:
← Xem lá số Bát Tự ← Mục lục 1523 kinh
Lữ Đăng · Bát Tự Dụng Thần · Tham chiếu văn hoá-tôn giáo · KHÔNG chẩn đoán y tế