Lý luận mộng chiếm có hệ thống: “thần ngộ vi mộng”, lục mộng, ngũ bất chiếm / ngũ bất nghiệm. Nâng mộng chiếm từ sách dân gian lên triết lý và phương pháp.
Ứng dụng: Lý thuyết và phương pháp giải mộng học thuật.
Minh Trần Sĩ Nguyên (陳士元, 養吾道人), ~Gia Tĩnh Giáp Tý (1564). Tổng hợp lý luận chiêm mộng: 感變、晝夜、眾占、施報, phân 內篇–外篇. Nguồn mộng: 魂遊、思慮、陰陽氣感、善惡報應. “施報幽明之常理也。善惡既積，慶殃有餘，形聲所存，影響不貳”. Phân loại mộng theo nhân–cảnh–thời; nhấn mạnh không phải mọi mộng đều chiêm, cần xét 邪正、貴賤. Có giá trị y học (mộng do bệnh khí) và triết học (nối 莊子 “至人無夢” với Nho–Đạo). Là lý luận trước khi 夢林玄解 hệ thống hóa.
⚡ Ứng dụng: Dùng để phân tích nguồn gốc mộng (tư lự–khí bệnh–báo ứng), chọn mộng đáng chiêm, và luyện tâm giảm mộng tạp.
🔗 Liên quan: 夢林玄解; 新集周公解夢書; 黃帝內經素問
夢不是亂象，而是魂魄與天地氣機交感所成的象徵文本，可按義理系統解讀以知吉凶趨避。證明：若心與氣受外界與內疾牽動，則夢象有原因；因而夢可作為診斷與預警通道。其邏輯核心是「象以盡意」——以類比與五行配屬還原夢的指向。
1. 記夢時標記身體、情緒、日期干支，供五行歸類。 2. 先排除飽食焦慮日夢，再作兆夢判斷。 3. 以五行—人事類比解關鍵象（水=財/險，火=文書/怒等，按體系自洽使用）。 4. 夢兆只作預警，行動仍用理性驗證。 5. 修行：睡前收心、素簡，提高「信息夢」比例。
較《夢林玄解》更重旨要與義例提綱，較《周公解夢書》更少俚俗條目堆砌。它試圖給夢占哲學骨架，介於醫家「淫邪發夢」與術家「預兆全書」之間。