Cốt lõi lý luận y đạo Trung Hoa: âm dương ngũ hành, tạng tượng, kinh lạc, chẩn trị và tư tưởng “trị vị bệnh”. Là nền tảng đạo y, nối thân thể với thiên địa khí hậu. Bản lưu hành chủ yếu theo hệ Vương Băng – Lâm Ức.
Ứng dụng: Nền tảng lý luận đạo y; đọc trước khi vào phương dược và châm cứu.
Cùng 靈樞 tạo thành 黃帝內經, trọng tâm lý luận: 陰陽五行、藏象、氣血、病因病機、診法、治則、養生. Các thiên then chốt: 上古天真論 (pháp 陰陽, 和於術數), 四氣調神大論 (春夏養陽、秋冬養陰), 陰陽應象大論 (治病必求於本), 七篇大論 (運氣: 五運六氣、司天在泉). Thuật ngữ: 正氣、邪氣、標本、虛實、寒熱、表裏; 治未病; 真人、至人. Hệ thống “天–人 tương ứng”, lấy tứ thời âm dương làm 死生之本. Là gốc đạo y và cũng là gốc khí–vận cho mệnh lý, phong thủy, dưỡng sinh.
⚡ Ứng dụng: Dùng để chẩn trị theo âm dương–ngũ hành, dưỡng sinh theo tứ thời, và làm nền triết lý cho vận khí, mệnh lý, y–đạo thống nhất.
🔗 Liên quan: 靈樞經; 黃帝八十一難經; 傷寒論
健康與命運波動並非偶然，而是天人同構下陰陽五行之失衡可被診斷與逆轉。人作為小宇宙，必須對應四時、五方、五臟的節律；偏離節律即病，順應節律即治。證明：外象（氣候、情志、脈象）可逆向推知內態，因而預判與調攝在邏輯上先於補救。
1. 以日主五行對應臟腑與季節，判當令/失令對氣血的壓力。 2. 用「天人相應」讀大運流年：氣候過亢（如火旺）預示同氣臟腑與情志風險。 3. 調攝優先：順時作息、飲食五味、情志節度，再談補瀉藥物或符咒。 4. 診命如診脈：先定陰陽表裏虛實，再定生剋制化方案。 5. 避免「只補日主」——須兼顧四時乘侮與五行傳變鏈。
與《靈樞》重針刺經絡路徑不同，《素問》建立的是宇宙—人體同構的總論與病因病機公理。與後世純命理書相比，它不以干支符號為終點，而以可驗證的生理、氣候機制為中介，故更適合作為 BaZi 的「氣化物理學」基礎而非斷語手冊。