📋 Tóm tắt 提要
Bách quyển thiên văn chiêm nghiệm do Lý Quý (Hà Gian) soạn xong năm Kiến Viêm thứ 4, dâng triều. Tổng hợp các thư thiên văn–chiêm tinh, bảo tồn nhiều số liệu đo sao thời Cảnh Hựu vốn trong Càn tượng tân thư đã thất truyền. Là bách khoa chiêm nghiệm thiên tượng quy mô lớn nhất thời Tống còn truyền.
Ứng dụng: tra cứu chiêm nghiệm tinh tượng; nghiên cứu độ chính xác sao biểu Tống; đối chiếu với Khai nguyên chiêm kinh
🎯 Lý luận 邏輯鏈
Văn hiến bảo tồn tri thức cổ truyền — giá trị truyền đạt kinh nghiệm thế hệ.
🔗 Chuỗi lý luận
Tiền đề: cổ nhân tích lũy
ghi chép = truyền
cần đúng ngữ cảnh
áp dụng cần chuyển hóa.
⚡ Thực hành BaZi
1) Hiểu bối cảnh 2) Rút nguyên lý 3) Chuyển hóa 4) Áp dụng 5) So sánh nguồn.
⚖ So sánh
Mỗi văn hiến có lập trường riêng — cần đối chiếu đa nguồn.
🇻🇳 Bản dịch Việt 越譯
Lý Quý tập thiên văn chư thư: «Càn biến luận» bàn biến trên trời — thiên thể, thiên số, thiên minh, mưa đất, mưa đá… «Khôn biến luận» bàn động đất, nứt đất. Sách gom Hoàng Đế, Cam Thạch, Vu Hàm cùng các nhà cổ: sao nào ứng quan nào, khí nào báo họa phúc. «Càn tượng» là tượng trời; «thông giám» là gương soi suốt. Ý cốt: «Thiên nhân cảm ứng» — trời hiện tượng, người soi để sửa đức, chỉnh chính. Không phải chỉ sợ điềm, mà «quan tượng tri giới»: thấy nhật thực, tinh bội, khí lạ thì vua tôi tự xét — có phải hình ngục lạm? Có phải dân khổ? Lấy trời làm gương, lấy sử làm chứng, để giữ nước yên, dân lành.