Bách khoa dược học lớn nhất thời cổ: khảo đính danh thực, tính vị, chủ trị, phụ phương. Tổng kết bản thảo từ Thần Nông đến Minh. Vừa y học vừa bách khoa thiên nhiên.
Ứng dụng: Tra cứu dược liệu, đối chiếu danh thực và chủ trị.
Lý Thời Trân (李時珍) Minh triều, 52 quyển, ~1892 dược, 16 bộ (水火土金石草穀菜果木服器蟲鱗介禽獸人). Cải tiến 三品 thành phân loại tự nhiên; mỗi vị: 釋名、集解、正誤、修治、氣味、主治、發明、附方. Phương pháp: khảo chứng kinh sử, 格物实测, biện ngụy. Nổi bật 氣味陰陽升降浮沉, 引經報使, 相反相畏. Không chỉ dược điển mà còn bách khoa sinh vật–khoáng–nông–thực. Tổng kết bản thảo đến thế kỷ 16, ảnh hưởng Đông Á và châu Âu.
⚡ Ứng dụng: Tra cứu tính vị–chủ trị–phụ phương, biện chính dược danh, và vận dụng khí vị thăng giáng trong lâm sàng–dưỡng sinh.
🔗 Liên quan: 神農本草經; 證類本草; 本草備要
藥物與物性知識必須通過廣博考證、分類與經驗校驗而累積，權威來自可重複的功效觀察而非神秘斷言。證明：自然物種類極多，唯有系統綱目才能避免誤用；同時一物多能、產地炮製改變藥性，故「名」不等於「實效」。知識論上確立了經驗—分類—修正的本草科學。
1. 對任何開運植物/礦物/香品，查產地炮製與禁忌，不憑名稱美醜。 2. 建立個人「物性筆記」：同法不同人反應差異，校正命局模型。 3. 多源互參（經典+現代藥理+體感），形成證據層級。 4. 炮製類比修行儀式：同樣材料，處理程序不同則氣性不同。 5. 防止術數詐偽：要求可觀察指標（睡眠、脈象、情緒）而非故事。
《神農本草經》是價值分層的綱領，《綱目》是實證百科與考異；它比方書更重物本身。對 BaZi 修習者，其獨特貢獻是方法論懷疑與博物校勘，而非新的天人哲學。